Đương đầu với bạo lực, trốn thoát không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với hèn nhát. Bị chó sói săn đuổi, chim bồ câu bay đi. Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta không thể bay đi? Triết gia, nhà báo Martin Steffens của trang La Croix thảo luận về “sự xảo quyệt của con rắn” được kể trong Phúc âm.
Làm thế nào để nói chuyện với con cái về bạo lực? Làm thế nào để từ môi trường gia đình, nơi lắng nghe và trưởng thành, sang thế giới người lớn, nơi chúng trải nghiệm nghịch cảnh, ngu dốt và thờ ơ? “Như chiên giữa bầy sói…” (Mt 10:16): chúng ta hiểu cảm nhận của Chúa Giêsu khi Ngài sai các môn đệ ra đi, sau khi Ngài giúp họ trải nghiệm bầu khí của Nước Trời một thời gian dài. Chúng ta ít hiểu sự thiếu chuẩn bị này, điều mà đôi khi con cái chúng ta trách móc cha mẹ: chẳng phải các con chiên đang bị bỏ mặc tự lo liệu đó sao?
Nhưng, chúng ta có thể làm gì? Trước sự tàn bạo của thế gian, chúng ta có nên để nó xâm nhập vào nhà mình trước không? Chúng ta biết những câu nói tưởng như nó ngăn chặn bạo lực nhưng thực chất lại đẩy đứa trẻ vào vòng xoáy của bạo lực: “Con mong đợi điều gì? Chào mừng con đến với thế giới thực!” Gần đây tôi nghe trên xe điện, một đứa trẻ phàn nàn về sự độc ác của các bạn cùng lớp: “Điều này sẽ dạy cho con bài học về sự ngây thơ.” “Điều này là gì? Chúng ta không biết. Dù sao đi nữa, không phải là người, thay vì chúng ta nói lời sự sống, chúng ta lại đứng về phía bầy sói.
Thiên thần không phải là thiên thần
Tuy nhiên, nếu chúng ta nhìn kỹ, Chúa Kitô rất cụ thể với các môn đệ của Ngài, Ngài không làm thiên thần. Sau khi phái họ đi, Ngài dặn họ: “Hãy hiền lành như chim bồ câu và khôn ngoan như rắn.” Sự hiền lành chắc chắn được ưu tiên hàng đầu: đó là vương quốc cần được rao giảng. Qua thân thể của mình, chim bồ câu nói lên sự dịu dàng nguyên thủy. Cũng vậy, chúng ta không nuôi dạy con cái theo cách kitô giáo để chúng chơi trò chơi của một thế giới tàn nhẫn.
Nhưng chim bồ câu có cánh. Chúng thuộc về thiên đàng nơi con sói hung dữ không thể đuổi theo. Chúng biết cách chạy trốn, như Chúa Giêsu đã làm (Lc 4:30; Jn 10:39) và khuyên bảo (Mt 24:20). Như cha nuôi Giuse của Ngài đã làm khi thiên thần báo mộng Ngài nên đi Ai Cập (Mt 2:13-15). Điều này cho thấy các thiên thần trong Kinh Thánh không phải là những thiên thần thuần túy: họ cho thấy kẻ thù và cung cấp phương tiện để thoát thân (St 19:15; Công vụ Tông đồ (12:7).
Không ai lao đầu vào tử đạo
Chạy trốn không đồng nghĩa với hèn nhát. Khi tường thuật các chiến công của mình, Thánh Phaolô nhắc đến những lần thoát hiểm (2 Cr 11:33; Công vụ 9:25). Tuy nhiên, điều đáng chú ý là khi Thánh Phêrô bỏ mặc Chúa Giêsu chịu khổ nạn, trong khi ở vườn Giếtsêmani, ai cũng khuất phục vì sợ hãi (Mt 14:50). Chúa Giêsu lên án việc người chăn chiên xấu bỏ chạy khi bầy sói đến (Ga 10:12). Nhưng vì chúng ta không thể trốn tránh Đức Chúa Trời (Dc 138:7), những lần trốn chạy này chỉ là trì hoãn. Chúa Giêsu biết Thánh Phêrô cần thời gian để chuyển từ tình yêu bạn bè sang tình yêu vị tha (Ga 21:15-18). Liệu Thánh Phêrô có thể chọn con đường mà Chúa Giêsu chưa mở ra? Ngay cả sự bỏ rơi của ông Giôna, Thiên Chúa biến cuộc phiêu lưu rao giảng (người ngoại được trở lại: Giôna 7:14 và là hình ảnh báo trước về sự Phục Sinh (Mt 2: 38-41).
Nhưng nếu chúng ta không thể trốn chạy được thì sao? Chắc chắn lúc đó chúng ta cũng sẽ trốn chạy. Chim bồ câu thuộc về trời, như chúng ta đã nói. Người Kitô hữu cũng vậy, và nếu bị hành quyết, họ sẽ chỉ để lại cho đao phủ thân xác (Mt 10:28). Tuy nhiên, không ai, kể cả Chúa Giêsu vội vã hướng đến tử đạo. Ngài cũng đề cập đến, bên cạnh chim bồ câu, lựa chọn của con rắn. Đứa trẻ bị bắt nạt ở trường, không thể chạy trốn hay tránh xa, đứa trẻ cần được hứa, sẽ có hành động được thực hiện, rằng điều đó sẽ xảy ra trước khi sự tuyệt vọng xâm chiếm trái tim chúng. Và sau đó, mọi việc sẽ tiếp diễn. Giống như chim bồ câu, con rắn không cho phép mua chuộc. Xảo quyệt, nó có thể không cần phải lãng phí nọc độc của nó. Nó làm kẻ thù sợ hãi, rồi tìm cách thoát khỏi thù địch. Giống như Chúa Giêsu, “đi qua giữa họ, rồi tiếp tục con đường của Ngài.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch(phanxico.vn)